22 Temmuz Dünya Beyin Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, NPİSTANBUL Hastanesi Yönetim Kurulu Başkanı ve Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, dijital teknolojilerin ve yapay zekânın beyin üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Tarhan, uzun süre sosyal medya ve kısa videolara maruz kalmanın beyni sürekli yeni uyaranlarla karşı karşıya bıraktığını belirterek, bunun zamanla dikkat dağınıklığına ve “beyin sisi” olarak tanımlanan zihinsel bulanıklığa yol açabileceğini söyledi. Bu tablonun özellikle çocuklar ve gençlerde daha sık görüldüğünü ifade etti.
Çocuklarla kaliteli zaman geçirmek önemli
Ekran kullanımını azaltmanın yalnızca yasaklarla mümkün olmadığını vurgulayan Tarhan, çocukların spor, sanat, oyun ve sosyal etkinliklere yönlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“Çocukları dijital dünyanın olumsuz etkilerinden korumanın en etkili yolu onlarla kaliteli zaman geçirmek” diyen Tarhan, birlikte oyun oynamanın, kitap okumanın, yürüyüş yapmanın ve ailece telefonsuz yemek yemenin hem aile bağlarını güçlendirdiğini hem de çocukların sosyal gelişimini desteklediğini kaydetti.
Yapay zekâ yardımcı olmalı, karar verici değil
Yapay zekânın bilgiye hızlı erişim sağlayarak hayatı kolaylaştırdığını belirten Tarhan, buna karşın sürekli hazır bilgiye ulaşmanın uzun vadede düşünme ve problem çözme becerilerini zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
İnsan beyninin empati, bilinç ve sosyal ilişkiler kurabilme özellikleriyle yapay zekâdan ayrıldığını dile getiren Tarhan, teknolojinin etik ilkeler çerçevesinde ve insanın yardımcısı olarak kullanılması gerektiğini söyledi.
“Makineler insanlaşıyor, insanlar makineleşiyor; zekâ ucuzladı, karakter pahalandı. Karakter inşasına yatırım yapanlar kazanacak.” ifadelerini kullandı.
Beyni koruyan alışkanlıklar
Prof. Dr. Tarhan, beyin sağlığını korumak için kaliteli uyku, düzenli fiziksel aktivite, Omega-3 açısından zengin beslenme, yeni şeyler öğrenme, sosyal ilişkileri güçlendirme ve anlam odaklı bir yaşam sürmenin büyük önem taşıdığını belirtti. Yeni hobiler edinmenin, yabancı dil öğrenmenin ve konfor alanının dışına çıkmanın beynin yeni bağlantılar kurmasını desteklediğini söyledi.
