İngiltere’nin Autumn Budget 2026 paketi, kuruculara daha elverişli vergi koşulları sunarken erken aşama girişimler için sınırlı bir etki yarattı.
Kurucular için yeni vergi başlığı
İngiltere’de geçen yıl bütçe açıklaması öncesinde kurucular, bir çıkış vergisi ihtimalinden endişe ediyordu. Bu yıl ise tablo değişti ve ülkede kalarak şirket kuranlar için vergi avantajı öne çıktı.
6 Nisan 2027’den itibaren yüksek büyüme gösteren UK şirketlerinin kurucuları ve erken yatırımcıları, yaşam boyu 10m £ kazanca kadar %10 sermaye kazancı vergisi ödeyecek. Sermaye kazancı vergisinde üst oran %24 olarak kaldı; böylece piyasada beklenen artış gerçekleşmedi.
Bu düzenleme, vergi politikasının kurucuların nerede şirket kuracağını etkilediği görüşü üzerine inşa edildi. Hükümet, ayrılanları cezalandırmak yerine İngiltere’de kuran ve kalanları ödüllendiren bir yaklaşımı vergi sistemine ekledi.
Founders’ Relief kimleri kapsıyor
Ancak yeni Founders’ Relief’in koşulları oldukça dar tutuldu. Teknik istişareye göre, baştan itibaren hisselerin en az %25’ine sahip olmak, bu hisseleri beş yıl boyunca elde tutmak ve tüm süre boyunca UK mukimi olmak gerekiyor.
Şirketin satıştan önce en az 10m £ ciroya ve 15 tam zamanlı çalışana ulaşması, ayrıca ciro büyümesi, çalışan sayısı artışı ve AR-GE harcaması testlerinden üçünü değil ikisini geçmesi isteniyor. Bu çerçeve, özellikle pre-seed ve seed aşamasındaki kurucular için uzak bir eşik olarak görülüyor.
Kurucu ekipler arasında daha büyük hisselerle başlamayanlar, çıkış sonrası göreve gelen CEO’lar ve daha küçük işletme satanlar bu kapsamın dışında kalabiliyor. Bireysel hissesi küçük kalan melek yatırımcılar da doğrudan bir teşvik almıyor. Ayrıca yeniden yatırım şartı da bulunmuyor.
BADR’de sınır yarıya indi
Kurucuların bugün daha yakın hissettiği destek ise Business Asset Disposal Relief, yani BADR oldu. Nisan 2027’den itibaren bu uygulamada yaşam boyu limit 1m £’dan 500k £’a düşecek; oran ise %18 seviyesinde kalacak.
Şansölye, başvuranların dörtte üçünün değişiklik görmeyeceğini söyledi. Ancak bu sayı değer bazında değil kişi bazında hesaplanıyor. Değişiklikten etkilenecek kesim, daha büyük çıkış yapan ve elde ettiği kazancı yeni girişimlere taşıma olasılığı daha yüksek olan kurucular.
İki düzenleme yan yana konduğunda, büyüyen az sayıdaki şirket için daha cömert, diğerleri için ise daha sınırlı bir yapı ortaya çıkıyor. Bu durum, bazı kuruculardan alınan alanın başkalarına aktarılması olarak yorumlanıyor.
İşe alım ve kurulum tarafında bazı kolaylıklar
Pakette kurucuların daha erken fayda görebileceği başka değişiklikler de yer aldı. CSOP’nin EMI2’ye dönüşmesiyle bireysel hisse opsiyonu limiti 120k £’a çıkarıldı ve EMI ile birleşik üst sınır kaldırıldı. Böylece şirketlerin çalışan çekmek için hisse opsiyonlarını kullanması daha esnek hale geldi.
Hükümet ayrıca non-compete maddelerinin startup işe alımını engellemesini durduracak, High Potential Individual vizesinin kapsamını genişletecek ve Graduate vizesini iki yıla uzatacak. İlk kez şirket kuranlar için trading allowance 1,000 £’dan 3,000 £’a yükseltilirken, Young Entrepreneurs Allowance adıyla yeni bir destek de genç kurucuların bir yıllık yaşam masraflarını karşılamaya yardımcı olacak.
AR-GE talepleri de kolaylaştırılıyor. Claim Notification Form kaldırılacak, HMRC Advance Assurance sürecini modernize edecek ve aşırı ücretlendirmeye karşı adım atacak.
British Business Bank ve erken aşama sermaye
British Business Bank’e 2bn £’lık ek kaynak ayrıldı. Paket içinde yeni bir venture debt ürünü ve daha fazla ticari fon yatırımı da bulunuyor. Kurumun, kadınların yönettiği işletmelere ve fonlara yönelik taahhüdünü 200m £’a çıkarması planlanıyor.
Bu artış, yeni fonların kapanmasına yardımcı olabilir. Ancak erken aşama sermaye cephesinde tablo daha zayıf kaldı. SEIS limitleri ve altı aylık advance subscription agreement penceresi değişmedi; VCT gelir vergisi indirimi de %20 seviyesinde kaldı.
Pension capital için beklenen açılım da gelmedi; bunun yerine FCA tarafından performans ücretlerine ilişkin bir danışma süreci öne çıktı. Yatırımcıların temkinli kalması ve özellikle late seed turunda sıkılığın sürmesi bekleniyor.
Enflasyon ve yatırım ortamı
Arka planda ise daha zor bir makro tablo var. Eylül ayında enflasyon %3,5 oldu ve gelecek yılın başında %3,8 ile zirve yapması bekleniyor. Kamu borçlanma maliyetleri de son on yılların en yüksek seviyelerine yakın seyrediyor.
Bu koşulların, yatırımcıların daha temkinli davranmasına, maliyetlerin yükselmesine ve tüketici güveninin zayıf kalmasına yol açabileceği değerlendiriliyor. Paketin bu tabloyu değiştirmediği belirtiliyor.
Önümüzdeki 12 ay içinde fon arayan kurucular açısından sonuç net: bütçe, para toplama sürecini kolaylaştırmıyor. Yine de sermaye kazancı vergisinde ani bir artışın gelmemesi ve BADR’deki değişikliğin sınırlı bir kesimi etkilemesi, piyasa açısından belirsizliği biraz azaltıyor.
Founders’ Relief’e ilişkin istişare 30 Kasım’a kadar açık. %25 testi, 10m £ eşiği ya da BADR limitinin 500k £’a düşmesi kendilerini etkiliyorsa, kurucuların bu süreçte görüş bildirebileceği belirtiliyor.
