Küresel ekonomik büyüme, yapay zeka yatırımları sayesinde beklenenden daha dirençli kalıyor.
Küresel Büyüme ve Riskler
Küresel ekonomik faaliyet, yapay zeka (AI) yatırımları sayesinde beklenenden daha güçlü bir direnç gösteriyor. ABD’de iç talep güçlü kalırken, Çin’deki büyüme ihracatla destekleniyor. Enerji dışındaki küresel ticaret büyümesi, AI ile ilgili ürünlere olan talep nedeniyle güçlü kalmaya devam ediyor. Ancak, Orta Doğu’daki devam eden gerginlikler, ABD’nin ticaret politikalarındaki belirsizlikler ve büyük ekonomilerdeki sıkı finansal koşullar, küresel büyüme görünümünü olumsuz etkiliyor. Eylül ayında, Federal Reserve ve Japonya Merkez Bankası, politika faizlerini 25 baz puan artırdı.
Enerji Pazarındaki Gerginlikler
Enerji piyasalarındaki arz koşulları sıkı kalmaya devam ediyor. Ekim ayının başlarında ham petrol fiyatları 100 doların üzerine çıkarken, doğal gaz fiyatları Orta Doğu’daki çatışmaların başlangıcından bu yana yeni zirvelere ulaştı. Rafineri marjları da genişledi, bu da yakıt fiyatlarının artmasına yol açtı. Uzun vadeli devlet tahvili getirileri yükseldi; bu durum, artan enflasyon riskleri, kamu maliyesindeki gelişmeler ve teknoloji sektöründeki büyük tahvil ihraçları ile ilişkilendiriliyor. Hisse senedi fiyatları, güçlü kurumsal sonuçlarla desteklenerek daha da arttı, ancak hisse değerlemeleri tarihi yüksek seviyelerde kalmaya devam ediyor ve düzeltme riski bulunuyor.
Euro Bölgesi’nde Büyüme
Euro bölgesi GDP’si, İrlanda’daki ekonomik faaliyet dalgalanmaları hariç, ikinci çeyrekte %0,3 oranında arttı. Bu büyüme, dış talep ve hanehalkı tüketimi ile desteklendi. Yaz aylarında, hizmet sektöründen kaynaklanan büyümenin devam ettiği tahmin ediliyor. Enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle enflasyon yükseldi, ancak enerji dışı bileşenlere henüz bir geçiş belirtileri gözlemlenmedi. Eylül ayında Avrupa Merkez Bankası, ana faiz oranlarını 25 baz puan artırarak mevduat faizi oranını %2,5’e çıkardı.
İtalya’nın Ekonomik Durumu
İtalya’da GDP, ikinci çeyrekte hanehalkı tüketimi ve yatırımların etkisiyle %0,2 oranında büyüdü. Yaz aylarında ekonomik aktivitenin biraz yavaşladığı tahmin ediliyor; bu durum uluslararası gerginlikler ve artan enerji maliyetlerinden kaynaklanıyor. Dijital ve enerji geçişine yönelik yatırımlar ile turizm, GDP büyümesine olumlu katkı sağladı. Ekim ayı tahminlerine göre, GDP’nin 2026’da %0,9, 2027’de %0,7 ve 2028’de %0,8 oranında büyümesi bekleniyor.
İstihdam ve Enflasyon Durumu
İstihdam, ikinci çeyrekte özellikle özel hizmet sektöründe büyüdü. Üçüncü çeyrekte ise istihdamda önemli bir değişiklik olmaması bekleniyor. İlkbahar ve yaz aylarında işgücü piyasasına katılım artışı, işsizlik oranının yükselmesine neden oldu, ancak bu oran hâlâ düşük seviyelerde kalıyor. Ücret artışı yavaşladı ve 2026’nın sonlarına doğru da ılımlı olması bekleniyor. Yüksek enerji fiyatları, enflasyonu artırdı; yaz aylarında tüketici fiyatları, yakıt fiyatları ve artan gaz ile elektrik tarifeleri ile yükseldi. Ekim ayı tahminlerine göre, tüketici fiyat enflasyonu 2026 ortalamasında %3,2’ye yükselecek, ardından 2027’de %2,4 ve 2028’de %1,7’ye düşmesi bekleniyor.
Kredi Dinamikleri ve Kamu Finansmanı
Yaz aylarında firmalara verilen krediler arttı, ancak bu artış yalnızca orta ve büyük ölçekli işletmeler için gerçekleşti. Hanehalklarına verilen krediler de yükseldi. Yeni firmalara verilen kredilerin maliyeti arttı, yeni konut kredilerinin maliyeti ise sabit kaldı. İkinci çeyrekte firmalar için kredi standartları hafifçe gevşerken, hanehalklarına verilen konut kredileri için değişiklik olmadı. Kamu maliyesi açısından, İtalyan hükümetinin 2 Ekim’de onayladığı Kamu Finansmanı Planı Belgesi’ne göre, net borçlanmanın 2026’da GDP’nin %2,9’una düşmesi bekleniyor. Ancak, 2027’de enerji güvenliği ve savunma harcamalarındaki artış nedeniyle %3,4’e yükselebilir. Kamu borcunun GDP’ye oranının ise 2027’de %138,5’e ulaşması ve ardından düşmesi bekleniyor.
